มารผจญ

                                            มารผจญ

ในพระพุทธประวัติมี  มารผจญ  มารที่มาผจญมิใช่มารปลายแถว
แต่เป็นพญามาร ชื่อ วสวัตตี ตามรังควานพระองค์มาถึง7ปี (ตโปกัมมสูตร)
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า..ท่านทรงตีความว่า
ได้แก่ อกุศลมูล3นั่นเอง ส่วนธิดามาร3ที่มาช่วยพญามาร
เทียบได้กับกิเลสชั้นปลายแถว
แต่สมเด็จ..ท่านก็ทรงลังเลอยู่เหมือนกัน
เพราะถ้าเป็นกิเลสจริง ทำไมธิดามารมายั่วพระพุทธเจ้า
หลังจากตรัสรู้ ซึ่งไม่น่าเป็นไปได้
     ส่วนท่านพุทธทาสว่า
ธิดามารนั้นเป็นความคิดคำนึงย้อนหลังถึงควงามร้ายกาจ
ของกิเลสแค่ไหน ซึ่งเกิดขึ้นแก่พระพุทธเจ้าหลังตรัสรู้

   มารในสังยุตต์นี้ มีทางเป็นไปได้ทั้งกิเลสมาร และเทวบุตรมาร
บางครั้งก็น่าจะเป็นเพียงความรู้สึกฝ่ายต่ำ
ที่เกิดขึ้นชั่ววูบของพระสาวกผู้กำลังบำเพ็ญคนเดียวในป่า
พอรู้ตัวเกิดสติขึ้นมา ความรู้สึกนั้นก็หายไป
เท่ากับมารหายไปทันที
ที่ว่ามารไปเร็วมาเร็วก็เพราะเหตุนี้
แต่บางครั้งก็น่าจะเป็นเทวบุตรมารหรือเทวดาเกเรมาแกล้งจริง